จากกรณีที่ชายวัย 64 ปี ชื่อ คุณวิชัย ได้ส่งจดหมายปรึกษาปัญหาทางการแพทย์ เกี่ยวกับโรคอีดี (Erectile Dysfunction) และปัญหาสุขภาพทางเพศของผู้ชายสูงอายุ ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญที่ผู้ชายไทยหลายคนยังไม่กล้าเปิดเผยหรือขอคำปรึกษา
ผู้ป่วยเล่าปัญหา ความกังวลที่แท้จริง
ผมอายุ 64 ปี สุขภาพร่างกายแข็งแรง โรคประจำตัวมีความดันสูงเล็กน้อย ควบคุมได้ดี ผมอ่านบทความที่คุณหมอได้เขียนไว้ในเดลินิวส์ทำให้ผมอยากรู้รายละเอียดเกี่ยวกับโรคอีดี มีคำถามที่จะขอเรียนถามคุณหมอ ดร.โอ ดังนี้
1. ถ้าพบตัวเองสมรรถภาพทางเพศลดลง ควรจะต้องตรวจอะไรบ้าง
2. จะรู้ได้อย่างไรว่าฮอร์โมนทางเพศลดลง อาการปวดหลัง ภายหลังออกกำลังกาย มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยหรือไม่
3. มะเร็งต่อมลูกหมาก มักจะแสดงอาการอย่างไร และสามารถรู้ได้ด้วยตัวเองหรือไม่
ขอรับคำปรึกษาและคำแนะนำจากคุณหมอด้วยครับเพื่อจะได้ปฏิบัติได้ถูกต้องเมื่อเกิดปัญหากับตัวเองขึ้นมา
ด้วยความนับถือ
วิชัย 64
คุณวิชัย วัย 64 ปี ระบุว่าตนมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงโดยรวม มีโรคประจำตัวเพียงความดันโลหิตสูงเล็กน้อยที่สามารถควบคุมได้ดี หลังจากที่ได้อ่านบทความของ ดร.โอ ในหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ทำให้เกิดความสนใจและต้องการทราบรายละเอียดเกี่ยวกับโรคอีดีมากขึ้น โดยมีคำถามหลัก 3 ประเด็นที่ต้องการคำตอบ
คำถามแรกเกี่ยวกับการตรวจสอบเมื่อพบว่าสมรรถภาพทางเพศลดลง ควรตรวจอะไรบ้าง คำถามที่สองเกี่ยวกับวิธีการรู้ได้ว่าฮอร์โมนทางเพศลดลง และอาการปวดหลังหลังการออกกำลังกายมีส่วนเกี่ยวข้องหรือไม่ ส่วนคำถามสุดท้ายเกี่ยวกับมะเร็งต่อมลูกหมาก ซึ่งมักแสดงอาการอย่างไร และสามารถตรวจพบด้วยตนเองได้หรือไม่
ผู้เชี่ยวชาญเผย 3 ระยะของการลดลงของสมรรถภาพทางเพศ
ดร.โอ ได้ให้คำตอบที่ครอบคลุมและเข้าใจง่าย โดยเริ่มจากการอธิบาย 3 ระยะสำคัญของการลดลงของสมรรถภาพทางเพศในผู้ชาย ซึ่งแบ่งตามอายุและความอ่อนแอของอวัยวะสำคัญของร่างกาย
ระยะที่ 1 : การหมดอารมณ์ความต้องการทางเพศ
ระยะแรกเป็นช่วงที่ผู้ชายเริ่มหมดอารมณ์และความต้องการทางเพศ ใจไม่คิดเรื่องเพศเลย เมื่ออยู่ใกล้ผู้หญิงก็มีอารมณ์เฉยๆ ไม่อยากพูดด้วย แม้ผู้หญิงจะเปิดโอกาสให้หรือชวนไปเที่ยวก็ไม่สนใจ แต่ในระยะนี้การแข็งตัวของอวัยวะเพศยังดีมาก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าปัญหาอยู่ที่จิตใจและฮอร์โมนมากกว่าอวัยวะ
ระยะที่ 2 : การแข็งตัวไม่สม่ำเสมอ
ระยะที่สองผู้ชายยังมีอารมณ์ทางเพศ แต่การแข็งตัวจะแข็งบ้างไม่แข็งบ้าง บางครั้งสามารถสอดใส่ได้แต่จะอ่อนตัวในระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ ทำให้เกิดความรำคาญให้แก่ตัวเองและคู่ครอง ที่ต้องฝืนใจเอาใจช่วยและลุ้นกันจนเหนื่อยใจไปหมด ระยะนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาที่ต้องหาทางแก้ไข
ระยะที่ 3 : การไม่แข็งตัวเลย
ระยะสุดท้ายคือการไม่แข็งตัวเลย ซึ่งเป็นสุดท้ายของลำดับสมรรถภาพทางเพศ ในระยะนี้ใจอยากแทบตาย แต่อวัยวะเพศจะไม่กระดิกเลย แม้ฝ่ายหญิงจะช่วยกระตุ้นให้ทุกอย่างก็เงียบสนิท เป็นที่สุดของความระอาใจของผู้ชาย ที่ระอายตัวเองที่อยากมีเพศสัมพันธ์ ใจอยากแต่อวัยวะเพศไม่ร่วมมือด้วย
วิธีการตรวจวินิจฉัยและประเมินสภาพ
สำหรับการตรวจประเมินสภาพนั้น ดร.โอ อธิบายว่าต้องตรวจโดยใช้วิธีการตรวจภายในผู้ชายโดยแพทย์ ตรวจดูก้อนเนื้ออวัยวะเพศว่ามีความผิดปกติหรือไม่ มีก้อนเนื้องอกหรือไม่ มีแผ่นพังผืดหรือไม่ รวมถึงตรวจดูหัวอวัยวะเพศ ดูสีของหัวอวัยวะเพศว่าซีด คล้ำ เขียว หรือไม่
การเปลี่ยนแปลงของสีหัวอวัยวะเพศนั้นสามารถบอกได้ว่ามีโรคทางเมตาโบลิซึมผิดปกติหรือไม่ เช่น โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ที่อาจซ่อนอยู่ นอกจากนี้ยังต้องตรวจดูลูกอัณฑะด้วย เพื่อประเมินสภาพโดยรวมของระบบสืบพันธุ์
การตรวจหาการลดลงของฮอร์โมนชาย
สำหรับการตรวจสอบระดับฮอร์โมนชาย ดร.โอ แนะนำให้ตรวจเลือดดูค่าฮอร์โมนชายและค่า PSA (Prostate Specific Antigen) คู่กันไป หากพบว่าฮอร์โมนชายลดลงมาก จะทำให้เกิดอาการหมดอารมณ์ทางเพศ การแข็งตัวลดลง และอาการอื่นๆ ตามมา
เรื่องอาการปวดหลังภายหลังการออกกำลังกายนั้น ดร.โอ อธิบายว่าเป็นปัญหาจากกล้ามเนื้อหลังที่ออกแรงผิดท่าหรือหักโหมมากเกินไป อาการปวดทุกชนิดจะทำให้การแข็งตัวลดลงมาก จึงต้องแก้ไขปัญหาความปวดก่อน เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศ
มะเร็งต่อมลูกหมาก ภัยเงียบที่ต้องระวัง
ประเด็นสำคัญที่ผู้ชายสูงอายุต้องให้ความสำคัญคือมะเร็งต่อมลูกหมาก ดร.โอ เตือนว่ามะเร็งต่อมลูกหมากมักจะหมกเม็ดไม่แสดงออก ทำให้ผู้ป่วยหลายคนไม่รู้ตัวจนกระทั่งอาการลุกลามไปมาก
แนะนำ
การตรวจหาก่อนกำหนดสามารถทำได้จากการตรวจเลือดดูค่า PSA บ่อยครั้ง โดยเฉพาะในผู้ชายวัยเกิน 50 ปี หากพบว่าค่า PSA สูงเกิน 4 หน่วย แนะนำให้ตรวจชิ้นเนื้อเพิ่มเติมเสมอ นอกจากนี้ยังสามารถใช้วิธีตรวจทางทวารหนักได้ ซึ่งจะพบต่อมลูกหมากมีลักษณะเป็นก้อนขรุขระ หากพบความผิดปกติให้ตรวจชิ้นเนื้อเพิ่มเติม
ทางเลือกในการรักษาและสถานพยาบาล
ดร.โอ แจ้งว่ามีโรงพยาบาลหลายแห่งที่สามารถปรึกษาปัญหาและตรวจหาค่าฮอร์โมนได้ การรักษาปัญหาโรคอีดีในปัจจุบันมีทางเลือกหลากหลาย ตั้งแต่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การรักษาด้วยยา การฉีดฮอร์โมน หรือการผ่าตัดในกรณีที่จำเป็น
การเลือกวิธีการรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของปัญหา ระดับความรุนแรง และสภาพสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย จึงควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาวิธีการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
ผู้เชี่ยวชาญชื่นชมผู้ชายที่ใส่ใจสุขภาพ
ในตอนท้ายของคำตอบ ดร.โอ ได้ชื่นชมคุณวิชัยว่าเป็นชายตัวอย่างที่สนใจเรื่องสุขภาพทางเพศชาย เหมาะสมกับผู้นำครอบครัวที่รับผิดชอบไม่ละเลยหน้าที่แท้จริง โดยเน้นย้ำว่าความสุขของผู้นำครอบครัวคือต้องเป็นผู้ให้ความสุขแก่ฝ่ายหญิงได้
ข้อสรุปและคำแนะนำสำหรับผู้ชายสูงอายุ
จากกรณีศึกษานี้ แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพทางเพศในผู้ชายสูงอายุ ซึ่งหลายคนยังไม่กล้าหารือหรือขอคำปรึกษาจากแพทย์ ทั้งที่ปัญหาเหล่านี้สามารถป้องกันและรักษาได้หากได้รับการวินิจฉัยและดูแลที่ถูกต้อง
ผู้ชายสูงอายุควรตรวจสุขภาพประจำปี รวมถึงการตรวจค่าฮอร์โมนและค่า PSA เป็นประจำ เพื่อเฝ้าระวังปัญหาที่อาจเกิดขึ้น การออกกำลังกายสม่ำเสมอ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การหลีกเลี่ยงสิ่งเสพติด และการจัดการความเครียดอย่างเหมาะสม ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการรักษาสมรรถภาพทางเพศให้อยู่ในสภาพดี
นอกจากนี้ การสื่อสารที่ดีกับคู่ครองและการไม่อายที่จะปรึกษาแพทย์เมื่อมีปัญหา จะช่วยให้สามารถรับการรักษาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตและความสุขในครอบครัวโดยรวม
การติดตามและข้อมูลเพิ่มเติม
สำหรับผู้ที่สนใจติดตามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศชายและคำปรึกษาจาก ดร.โอ สามารถติดตามได้ที่คอลัมน์ในหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ หรือปรึกษาโดยตรงที่คลินิกสุขุมวิท 51 การดูแลสุขภาพทางเพศไม่ใช่เรื่องที่ต้องอาย แต่เป็นส่วนสำคัญของการมีคุณภาพชีวิตที่ดีและความสุขในครอบครัว
