ปัญหาบัญชีม้าเริ่มส่งผลกระทบต่อร้านค้าทั่วประเทศมากขึ้น หลังจากที่ธนาคารแห่งประเทศไทยและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้มงวดมาตรการป้องกันอาชญากรรมทางการเงินแบบออนไลน์ ล่าสุดร้านค้าในจังหวัดอุทัยธานีหลายรายได้เริ่มติดป้าย “งดสแกนจ่ายชั่วคราว” หลังจากมีความกังวลว่าอาจถูกเอี่ยวกับบัญชีม้าโดยไม่รู้ตัว และต้องเผชิญกับการถูกอายัดบัญชี ซึ่งจะส่งผลเสียต่อธุรกิจ
พ่อค้าแม่ค้าเริ่มตื่นตัว หลังเหตุการณ์บัญชีถูกอายัดหลายราย
เมื่อวันที่ 14 กันยายน ผู้สื่อข่าวได้ลงพื้นที่สำรวจสถานการณ์ในจังหวัดอุทัยธานี พบว่าเจ้าของกิจการค้าปลีกและร้านค้าเล็กหลายรายได้เริ่มแสดงความกังวลต่อปัญหานี้อย่างจริงจัง โดยเฉพาะกลุ่มผู้ประกอบการที่มีการรับชำระเงินผ่านระบบโอนเงินและสแกนจ่าย
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้เป็นผลสืบเนื่องจากมาตรการเข้มงวดของธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารพาณิชย์ต่างๆ ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (ศปอท.) และตำรวจ ในการจัดการปัญหาบัญชีม้า ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันและยึดเงินคืนให้กับผู้เสียหายจากการถูกหลอกลวงออนไลน์
อย่างไรก็ตาม มาตรการดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้บัญชีธนาคารทั่วไป รวมถึงกลุ่มแม่ค้าออนไลน์ พ่อค้าแม่ค้าขายของชำ และแม้แต่คนขับรถ delivery ที่ถูกอายัดบัญชีโดยไม่ทราบสาเหตุ ทำให้ไม่สามารถทำธุรกรรมทางการเงินได้ตามปกติ
ร้านชัชวาลย์ หนึ่งในร้านที่ปรับตัวหลีกเลี่ยงความเสี่ยง
ณ ร้านชัชวาลย์ ร้านจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าในเขตเทศบาลหนองฉาง อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี ปัจจุบันได้ติดป้ายประกาศ “งดรับโอนเงินผ่านบัญชีธนาคาร ใช้การซื้อขายเป็นเงินสดเท่านั้น” อย่างชัดเจน
นางสาวแสงอรุณ ใจสูง อายุ 47 ปี เจ้าของร้าน ได้ให้สัมภาษณ์ว่า การตัดสินใจดังกล่าวเป็นไปเพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น แม้ว่าจะต้องยอมรับว่าการใช้เงินสดเพียงอย่างเดียวนั้นไม่สะดวกสำหรับการดำเนินธุรกิจ
“หลังจากที่เกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น ตอนนี้ที่ร้านก็ต้องปรับตัว งดรับสแกนจ่ายเงินไปก่อนชั่วคราว ซึ่งต้องยอมรับว่า วิธีนี้ไม่ค่อยสะดวกกับทางร้านเลย เพราะด้วยยอดที่ลูกค้ามาชำระในแต่ละวันนั้นไม่ได้สูงมาก” นางสาวแสงอรุณ กล่าว
ความกังวลของผู้ประกอบการขนาดเล็ก
นางสาวแสงอรุณ ชี้แจงเพิ่มเติมถึงความกังวลว่า “เราอาจจะมีความเสี่ยงที่หากมีบัญชีม้ามาสแกนจ่ายเงินกับทางร้าน ซึ่งยอดนั้นอาจจะไม่ได้เยอะ แต่เราต้องเสียเวลาในการดำเนินเรื่องตรวจสอบบัญชี ซึ่งจะทำให้เรากลายเป็นคนสีเทาโดยที่เราไม่ได้รู้เรื่องอะไรเลย”
ปัญหาสำคัญที่ผู้ประกอบการต้องเผชิญคือความไม่แน่นอนในการระบุลูกค้า “ในแต่ละวันเราก็ไม่สามารถรู้ได้เลยว่าลูกค้าคนไหนจะเป็นบัญชีม้า หรือว่าเป็นลูกค้าจริงๆ ซึ่งกรณีนี้ส่งผลต่อบรรดาร้านค้าโดยตรง โดยเฉพาะร้านค้าเล็กๆ อย่างพวกเรา” เธอกล่าวด้วยความห่วงใย
ผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจฐานราก
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ได้สะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบที่กว้างขวางต่อระบบเศรษฐกิจฐานราก โดยเฉพาะผู้ประกอบการขนาดเล็กที่พึ่งพาระบบชำระเงินดิจิทัลในการดำเนินธุรกิจ การกลับไปใช้ระบบเงินสดเพียงอย่างเดียวอาจส่งผลต่อความสะดวกของลูกค้าและการเติบโตทางธุรกิจ
นอกจากกลุ่มร้านค้าปลีกแล้ว ยังมีกลุ่มผู้ประกอบการออนไลน์หลายประเภทที่ได้รับผลกระทบ ไม่ว่าจะเป็น ผู้ขายสินค้าออนไลน์ คนขับรถ delivery และแม้แต่ผู้ประกอบการขนาดกลางที่มีการรับชำระเงินผ่านระบบดิจิทัลเป็นหลัก
การที่ผู้ประกอบการเหล่านี้ต้องปรับเปลี่ยนวิธีการรับชำระเงิน หรือในบางกรณีต้องหยุดธุรกิจชั่วคราว ได้ส่งผลต่อการหมุนเวียนของเงินในระบบเศรษฐกิจโดยรวม
ข้อเรียกร้องให้หน่วยงานชี้แจง
นางสาวแสงอรุณ ในฐานะตัวแทนของผู้ประกอบการขนาดเล็ก ได้แสดงความคิดเห็นต่อการดำเนินการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่า “ตอนนี้ก็อยากจะขอความชัดเจนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในเรื่องของการดำเนินการ เมื่อคุณทำการอายัดบัญชี ทำไมถึงไม่ทำการอายัดบัญชีม้า ซึ่งมันเป็นการกระทำที่ควรจะทำมากกว่า”
เธอเสนอแนะว่า การแก้ไขปัญหาควรมุ่งเน้นไปที่ต้นเหตุมากกว่าการดำเนินการที่อาจส่งผลกระทบต่อผู้บริสุทธิ์ “ถึงแม้ตอนนี้จะยังไม่เกิดเหตุการณ์กับที่ร้าน แต่หากเกิดขึ้นมาจริงๆ ร้านก็จะต้องเสียเวลา เสียประวัติ อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจงและสร้างความชัดเจนเกี่ยวกับการดำเนินการต่างๆ ในกลุ่มร้านค้า”
แนวทางการแก้ไขปัญหาที่ผู้ประกอบการต้องการ
จากการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการหลายราย พบว่ามีข้อเรียกร้องหลักหลายประการที่อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณา ดังนี้
ความชัดเจนในกระบวนการ: ผู้ประกอบการต้องการทราบขั้นตอนและเกณฑ์ในการพิจารณาอายัดบัญชี เพื่อที่จะสามารถป้องกันและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ: ต้องการให้มีช่องทางการสื่อสารที่รวดเร็วและชัดเจนระหว่างหน่วยงานกับผู้ประกอบการ เพื่อลดความเข้าใจผิดและความวิตกกังวล
มาตรการป้องกันที่เหมาะสม: ผู้ประกอบการเสนอให้มีการพัฒนาระบบที่สามารถระบุและจัดการกับบัญชีม้าได้อย่างแม่นยำ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้บริการทั่วไป
ระบบอุทธรณ์ที่รวดเร็ว: ในกรณีที่มีการอายัดบัญชีโดยไม่เจตนา ควรมีกระบวนการอุทธรณ์และปลดอายัดที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
แนะนำ
ผลกระทบต่อการใช้ระบบชำระเงินดิจิทัล
ปัญหาที่เกิดขึ้นนี้อาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและผู้ประกอบการต่อระบบชำระเงินดิจิทัลในระยะยาว หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเหมาะสม อาจทำให้เกิดการถดถอยในการใช้เทคโนลยีทางการเงิน ซึ่งขัดแย้งกับนโยบายรัฐบาลในการผลักดันให้ประเทศไทยก้าวสู่ยุค Digital Economy
การที่ร้านค้าหลายรายต้องกลับไปใช้ระบบเงินสดเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงแต่จะลดความสะดวกสบายของผู้บริโภค แต่ยังอาจส่งผลต่อการติดตามและตรวจสอบการเคลื่อนไหวทางการเงินที่มีความสำคัญต่อการป้องกันการฟอกเงินและการเก็บภาษีอีกด้วย
มุมมองจากภาคธุรกิจ
ผู้ประกอบการหลายรายเห็นว่า ปัญหานี้ต้องการการแก้ไขที่สมดุลระหว่างการรักษาความปลอดภัยทางการเงินและการสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะเศรษฐกิจขนาดเล็กที่เป็นรากฐานสำคัญของระบบเศรษฐกิจไทย
“เราเข้าใจดีว่าการป้องกันอาชญากรรมทางการเงินนั้นสำคัญ แต่การดำเนินการควรมีความแม่นยำและไม่ส่งผลกระทบต่อผู้บริสุทธิ์” หนึ่งในผู้ประกอบการท้องถิ่นกล่าว
แนวโน้มการแพร่กระจายของปัญหา
จากการสำรวจเบื้องต้น พบว่าปัญหาคล้ายคลึงกันเริ่มเกิดขึ้นในจังหวัดอื่นๆ ด้วย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีการใช้ระบบชำระเงินดิจิทัลอย่างแพร่หลาย หากไม่มีการแก้ไขที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ อาจส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์การหลีกเลี่ยงการใช้ระบบชำระเงินดิจิทัลในวงกว้าง
ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินหลายท่านเห็นว่า ปัญหานี้ต้องการการแก้ไขที่เป็นระบบ ไม่ใช่แค่การปรับปรุงขั้นตอนการทำงานเท่านั้น แต่รวมถึงการพัฒนาเทคโนลยีและระบบการทำงานที่สามารถแยกแยะระหว่างผู้ใช้งานปกติและบัญชีม้าได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น
ข้อเสนอแนะจากผู้ประกอบการ
ผู้ประกอบการหลายรายได้เสนอแนะว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพิจารณาแนวทางดังนี้:
การจัดทำคู่มือปฏิบัติ: สร้างคู่มือที่ชัดเจนสำหรับผู้ประกอบการในการป้องกันความเสี่ยงจากบัญชีม้า
ระบบเตือนภัยล่วงหน้า: พัฒนาระบบที่สามารถเตือนผู้ประกอบการเมื่อมีธุรกรรมที่อาจมีความเสี่ยง
การฝึกอบรม: จัดการฝึกอบรมให้ความรู้แก่ผู้ประกอบการเกี่ยวกับการระบุและป้องกันการเป็นเป้าหมายของบัญชีม้า
ช่องทางการรายงาน: จัดให้มีช่องทางการรายงานที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพเมื่อพบพฤติกรรมที่น่าสงสัย
บทสรุปและทิศทางการแก้ไข
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในจังหวัดอุทัยธานีเป็นเพียงส่วนหนึ่งของปัญหาใหญ่ที่กำลังเผชิญอยู่ทั่วประเทศ การที่ร้านค้าต้องหยุดรับชำระเงินผ่านระบบดิจิทัลชั่วคราวนั้น แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการหาแนวทางแก้ไขที่เหมาะสม
นางสาวแสงอรุณ ปิดท้ายการสัมภาษณ์ด้วยการกล่าวว่า “ตอนนี้ก็งดรับสแกนจ่ายเงินผ่านบัญชีธนาคารไปชั่วคราวจนกว่าจะได้ความชัดเจนจากหน่วยงานที่ดำเนินการในเรื่องดังกล่าวไปก่อน ถึงจะกลับมารับสแกนจ่ายเหมือนเดิมอีกครั้ง”
ความเร่งด่วนในการแก้ไขปัญหานี้ไม่เพียงแต่เป็นเรื่องของการรักษาความปลอดภัยทางการเงินเท่านั้น แต่ยังเป็นเรื่องของการรักษาความเชื่อมั่นและการสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจฐานรากด้วย การดำเนินการที่สมดุลและมีประสิทธิภาพจะเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ไขปัญหานี้ให้ได้ผลดีสำหรับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น ธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารพาณิชย์ ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง คาดว่าจะต้องออกมาชี้แจงและหาแนวทางแก้ไขที่เป็นรูปธรรมในเร็วๆ นี้ เพื่อไม่ให้ปัญหานี้ขยายตัวและส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจในวงกว้างมากกว่านี้
