Howto พัฒนาตนเอง

วงการไลฟ์สไตล์และการพัฒนาตนเองเกิดกระแสใหม่ที่น่าสนใจ เมื่อหลายคนเริ่มนำแนวคิด “ศิลปะการไม่แคร์โลก” มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน โดยได้แรงบันดาลใจจากตัวละครสาวผมเปียสุดเท่ เวนส์เดย์ แอดดัมส์ ที่สอนให้เรารู้จักมีขอบเขต รักตัวเอง และใช้ชีวิตตามแบบของตัวเอง ในยุคสมัยที่ข้อมูลข่าวสารท่วมท้น และสังคมออนไลน์ดูเหมือนจะเร่งให้ทุกคนต้องแคร์ทุกเรื่องรอบตัว กระแสของ “การไม่แคร์โลก” กลับกลายเป็นแนวทางการใช้ชีวิตที่ช่วยให้หลายคนหาความสมดุลและความสุขภายในได้มากขึ้น โดยเฉพาะในหมู่วัยรุ่นและคนทำงานที่เผชิญกับความเครียดจากการที่ต้องตอบสนองความคาดหวังของสังคมอยู่ตลอดเวลา การวิเคราะห์จากนักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาตนเองระบุว่า แนวคิดนี้ไม่ได้หมายถึงการไม่สนใจอะไรเลย แต่เป็นการเลือกสรรสิ่งที่สำคัญจริง ๆ ในชีวิต และมุ่งเน้นพลังงานไปที่การสร้างความสัมพันธ์ที่มีคุณภาพ การดูแลตนเอง และการเติบโตส่วนบุคคล 1. ให้ความสำคัญกับคนใกล้ตัวเป็นหลัก แนวคิดแรกที่เป็นหัวใจสำคัญของศิลปะการไม่แคร์โลกคือการมุ่งเน้นความสัมพันธ์กับคนที่อยู่ใกล้ตัว แทนที่จะกระจายความสนใจไปกับคนมากมายในโซเชียลมีเดีย ดร.สุมณา พัฒนาวิทย์ นักจิตวิทยาคลินิกจากมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ อธิบายว่า “การมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกับคนไม่กี่คนดีกว่าการมีความสัมพันธ์ที่ตื้นเขินกับคนเป็นร้อย ๆ คน” เวนส์เดย์ แอดดัมส์ เป็นตัวอย่างที่ดีของการใส่ใจครอบครัว โดยเฉพาะพักสลีย์ น้องชายของเธอ แม้จะมีบุคลิกที่ดูเย็นชาและไม่ค่อยแสดงอารมณ์ แต่เธอกลับปกป้องและดูแลครอบครัวอย่างมั่นคง การมีคนที่เข้าใจเราอย่างแท้จริงและพร้อมยืนข้างเราในยามที่ต้องการ ถือเป็นสมบัติที่มีค่ากว่าการมีแฟนหรือฟอลโลเวอร์เป็นแสน ๆ คน สำหรับคนที่ไม่มีพี่น้อง แนวคิดนี้สามารถนำไปปรับใช้กับการสร้างความสัมพันธ์กับเพื่อนแท้ที่เปรียบเสมือนครอบครัวที่เลือกได้ การลงทุนเวลาและความเอาใจใส่กับคนเหล่านี้จะทำให้ชีวิตมีความหมายและมั่นคงทางจิตใจมากกว่าการพยายามเป็นที่ชื่นชอบของทุกคน 2. สร้างครอบครัวที่เลือกเองได้ ในสังคมยุคใหม่ แนวคิดเรื่อง “ครอบครัวที่เลือกได้” (Chosen … Read more

จากการสำรวจพฤติกรรมคนไทยในยุคปัจจุบัน พบว่า 7 ใน 10 คน ต้องการเปลี่ยนแปลงชีวิตให้ดีขึ้น แต่กลับพบปัญหาใหญ่คือการติดอยู่ในวงจรเดิม ๆ โดยไม่สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงได้ นักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาตนเองหลายท่านชี้ให้เห็นว่า “การเปลี่ยน Mindset หรือกรอบความคิด” เป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการสร้างการเปลี่ยนแปลงชีวิตที่ยั่งยืน ถ้าไม่เปลี่ยน Mindset ชีวิตก็วนอยู่ที่เดิม ดร.สุรีย์ นักจิตวิทยาคลินิกจากโรงพยาบาลศิริราช อธิบายว่า “ทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตเริ่มต้นจากความคิด หากเรายังคงยึดติดกับวิธีคิดเดิม ๆ ที่เคยใช้มา ผลลัพธ์ที่เราได้รับก็จะไม่ต่างจากที่เคยเจอมาเลย” การวิจัยที่ดำเนินการโดยสถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์แห่งชาติ พบว่าคนส่วนใหญ่มักติดอยู่ในรูปแบบความคิดที่เคยชินมาตั้งแต่เด็ก ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อเรื่องความสามารถของตัวเอง ทัศนคติต่อความสำเร็จ หรือมุมมองต่อโอกาสต่าง ๆ ในชีวิต “ปัญหาใหญ่ของคนไทยคือการยึดติดกับ comfort zone หรือเขตความสบายใจ” ดร.สุรีย์กล่าวเสริม “เมื่อเราอยู่ในกรอบความคิดเดิม เราจะมองโลกและตัวเลือกต่าง ๆ ในมุมมองแคบ ๆ ทำให้พลาดโอกาสดี ๆ ที่อาจจะเปลี่ยนชีวิตเราได้” สถิติจากการสำรวจของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในปี 2567 พบว่า คนไทยมากถึง 65% ยอมรับว่าตนเองรู้สึกติดอยู่ในชีวิตที่ซ้ำซาก ทำงานเดิม ได้เงินเดิม มีปัญหาเดิม … Read more

นักวิจัยมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเผยความลับการเจรจาที่มีประสิทธิภาพ หลังจากศึกษาการเจรจาที่ล้มเหลวนับพันครั้ง พบว่าความผิดพลาด 3 ประการนี้เป็นตัวการหลักที่ทำลายการเจรจาทั้งในชีวิตประจำวันและการทำธุรกิจ การเจรจาเป็นทักษะที่สำคัญในทุกด้านของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการต่อรองเงินเดือนกับนายจ้าง การแก้ปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว หรือการปิดดีลทางธุรกิจมูลค่าหลายล้านบาท แต่หลายคนยังคงประสบความล้มเหลวในการเจรจา ทั้งที่มีข้อมูลครบถ้วนและเตรียมตัวมาอย่างดี จากการศึกษาวิจัยที่ครอบคลุมของโครงการเจรจาแห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard Negotiation Project) โดยนักวิชาการชื่อดังอย่าง William Ury และ Roger Fisher ผู้เขียนหนังสือขายดี “Getting to Yes” ที่ขายไปแล้วกว่า 15 ล้านเล่มทั่วโลก ได้เผยให้เห็นถึงสาเหตุหลักที่ทำให้การเจรจาส่วนใหญ่ล้มเหลว และนำเสนอแนวทางแก้ไขที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพ หลังจากศึกษาการเจรจาในสถานการณ์ต่างๆ นับพันครั้ง ตั้งแต่การเจรจาระหว่างประเทศ การแก้ไขข้อพิพาทในองค์กร ไปจนถึงการต่อรองในครอบครัว นักวิจัยพบว่าการเจรจาที่ล้มเหลวส่วนใหญ่มีจุดร่วมกัน 3 ประการ ซึ่งหากสามารถเข้าใจและแก้ไขได้ จะสามารถเปลี่ยนการเจรจาที่ตึงเครียดให้กลายเป็นโอกาสที่ทุกฝ่ายได้รับประโยชน์ หลักการที่ 1: มองโลกตามความเป็นจริง ไม่ใช่ตามอคติส่วนตัว ความผิดพลาดแรกที่พบบ่อยที่สุดในการเจรจา คือการที่แต่ละฝ่ายมักจะมองสถานการณ์ผ่านมุมมองของตัวเองเท่านั้น โดยไม่ได้พยายามทำความเข้าใจมุมมองของอีกฝ่าย นักจิตวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “การรับรู้แบบมีอคติ” (Biased Perception) ซึ่งเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่จะตีความข้อมูลให้สอดคล้องกับความเชื่อและประสบการณ์ของตนเอง William Ury อธิบายว่า … Read more

ช่วงเวลาสำคัญที่คนส่วนใหญ่มองข้าม กลายเป็นเครื่องมือสร้างความโดดเด่นในตลาดงานที่แข่งขันสูง ในยุคที่ตลาดงานมีการแข่งขันสูงและผู้สมัครมีคุณสมบัติที่ใกล้เคียงกันมากขึ้น การสร้างความแตกต่างในห้องสัมภาษณ์งานกลายเป็นเรื่องที่ท้าทายมากขึ้น หลายคนเตรียมตัวอย่างดีสำหรับการตอบคำถาม แต่กลับมองข้ามช่วงเวลาทองคำที่สามารถพลิกสถานการณ์ได้ นั่นคือ ช่วงที่ผู้สัมภาษณ์ถามว่า “แล้วมีคำถามอะไรจะถามฉันไหม?” จุดเปลี่ยนจากผู้ถูกเลือกสู่ผู้เลือก Irmgard Naudin ten Cate ผู้บริหารด้านการสรรหาบุคลากรจากบริษัท EY (Ernst & Young) หนึ่งในบริษัทตรวจสอบบัญชีและให้คำปรึกษาที่ใหญ่ที่สุดในโลก เผยว่าช่วงเวลานี้คือโอกาสทองที่หลายคนมองข้าม “การสัมภาษณ์งานไม่ได้เป็นเพียงการสอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถ แต่เป็นการหาความเหมาะสมร่วมกันของทั้งสองฝ่าย” เธอกล่าว การเปลี่ยนมุมมองจากการเป็น ‘ผู้ถูกเลือก’ มาเป็น ‘ผู้เลือก’ จะช่วยให้ผู้สมัครมีความมั่นใจมากขึ้น และสามารถสร้างความประทับใจที่ยั่งยืนได้ เพราะคำถามที่ดีไม่เพียงแสดงความสนใจ แต่ยังสะท้อนถึงความคิดเชิงกลยุทธ์และวิสัยทัศน์ในการทำงาน ความสำคัญของการเตรียมคำถาม จากประสบการณ์การทำงานในวงการสรรหาบุคลากรมากกว่า 20 ปี Irmgard ตั้งข้อสังเกตว่าผู้สมัครส่วนใหญ่มักจะตอบว่า “ไม่มีคำถาม” หรือถามคำถามทั่วไปที่ไม่ได้สร้างคุณค่าเพิ่ม เช่น “เงินเดือนเท่าไหร่?” หรือ “วันหยุดมีกี่วัน?” ซึ่งเป็นคำถามที่แม้จะมีความสำคัญ แต่ไม่ได้แสดงถึงความใส่ใจในองค์กรและตำแหน่งงานอย่างลึกซึ้ง “คำถามที่ดีจะเปิดประตูสู่การสนทนาที่มีความหมาย และช่วยให้ทั้งสองฝ่ายได้เรียนรู้ซึ่งกันและกัน” เธออธิบาย “มันแสดงให้เห็นว่าผู้สมัครไม่ได้มองงานนี้เป็นเพียงแหล่งรายได้ แต่มองเป็นโอกาสในการเติบโตและสร้างผลกระทบเชิงบวก” คำถามแรก: เปิดประตูสู่ความเข้าใจเชิงลึก “หน้าตาของความสำเร็จในตำแหน่งนี้เป็นอย่างไร?” (What … Read more

การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในการพบปะครั้งแรกไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ด้วยเทคนิคง่ายๆ เพียง 30 วินาที คุณสามารถเปลี่ยนจากคนธรรมดาเป็นคนที่น่าจดจำได้ทันที การพบปะผู้คนใหม่ในสถานการณ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นงานปาร์ตี้ การประชุมธุรกิจ หรือการพบเจอในชีวิตประจำวัน มักเป็นช่วงเวลาที่หลายคนรู้สึกประหม่าและไม่แน่ใจว่าควรเริ่มต้นบทสนทนาอย่างไร โดยเฉพาะเมื่อเจอกับบุคคลที่มีตำแหน่งหรือสถานะสูงกว่าเรา นักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารหลายท่านชี้ให้เห็นว่า วินาทีแรกของการรู้จักกันมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นช่วงเวลาที่คนเราจะตัดสินใจว่าอยากจะคุยต่อหรือไม่ และจะจดจำเราในแง่บวกหรือลบ การเข้าใจและใช้ประโยชน์จากช่วงเวลาสั้นๆ นี้อย่างถูกต้อง จึงเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความประทับใจที่ยั่งยืน ความผิดพลาดที่คนส่วนใหญ่มักทำ การสำรวจพฤติกรรมของคนส่วนใหญ่ในการพบปะครั้งแรกพบว่า มากกว่า 80% มักจะเริ่มต้นการสนทนาด้วยการพูดเกี่ยวกับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการแนะนำตัว เล่าเรื่องงาน หรือพยายามนำเสนอความสำเร็จต่างๆ เพื่อสร้างความประทับใจให้กับคู่สนทนา ดร.สุรีย์  นักจิตวิทยาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า “พฤติกรรมนี้เป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่ต้องการแสดงตัวตนและสร้างความน่าเชื่อถือ แต่ในทางกลับกัน มันกลับอาจทำให้เราดูเห็นแก่ตัวและไม่สนใจคู่สนทนา ซึ่งส่งผลเสียต่อการสร้างความสัมพันธ์ในระยะยาว” ผลการศึกษาจากสถาบันการสื่อสารแห่งชาติสหรัฐอเมริกา พบว่า คนที่เริ่มต้นบทสนทนาด้วยการพูดเรื่องตัวเองมากกว่า 60% ของเวลาทั้งหมด มักจะได้รับการประเมินว่าเป็น “คนที่น่าเบื่อ” และ “ไม่น่าคบหา” จากคู่สนทนา ทั้งที่ผู้พูดอาจมีเจตนาดีและต้องการสร้างความประทับใจที่ดี การค้นพบ “กฎ 30 วินาที” ที่เปลี่ยนทุกอย่าง John C. Maxwell นักเขียนระดับโลกด้านภาวะผู้นำและการพัฒนาบุคคล … Read more

ในโลกที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบและความเครียด หลายคนกำลังมองหาแนวทางในการใช้ชีวิตที่มีความหมายและสร้างความสุขให้กับตัวเองและคนรอบข้าง นักจิตวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาตนเองหลายท่านได้รวบรวมหลักการใช้ชีวิตที่สำคัญ 15 ประการที่สามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตของเราได้อย่างลึกซึ้ง หลักการเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง แต่ยังช่วยให้เราเข้าใจตัวเองมากขึ้นและมีชีวิตที่สมดุลยิ่งขึ้น โดยการนำหลักการเหล่านี้มาปฏิบัติในชีวิตประจำวันจะช่วยให้เราก้าวผ่านอุปสรรคต่าง ๆ และสร้างความสุขที่ยั่งยืนได้ พลังของคำพูดที่สร้างสรรค์และทำลายความสัมพันธ์ หนึ่งในหลักการสำคัญที่สุดคือการใช้คำพูดอย่างมีสติและรอบคอบ ดร.สมชาย วิจิตรธรรม นักจิตวิทยาคลินิกจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เผยว่า “คำพูดมีพลังในการสร้างหรือทำลายความสัมพันธ์ได้อย่างรวดเร็ว คำพูดที่ดีเป็นเหมือนสะพานที่เชื่อมโยงใจคนเข้าด้วยกัน แต่คำพูดที่ไม่เหมาะสมอาจกลายเป็นกำแพงที่กั้นขวางความสัมพันธ์ให้เสียหายถาวร” การเลือกใช้คำพูดที่สร้างสรรค์จะช่วยให้เราสร้างบรรยากาศที่ดีในที่ทำงาน ในครอบครัว และในกลุมเพื่อน คำพูดที่อบอุ่น คำชม และการให้กำลังใจเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งและยั่งยืน ในทางตรงกันข้าม คำพูดที่รุนแรง การตำหนิ และการพูดในยามโกรธจะทิ้งแผลเป็นไว้ในใจคนที่เราพูดด้วย การศึกษาจากสถาบันการวิจัยพฤติกรรมมนุษย์แห่งประเทศไทยพบว่า คนที่ใช้คำพูดเชิงบวกในการสื่อสารมักจะมีความสุขในชีวิตมากกว่าและสามารถสร้างเครือข่ายทางสังคมที่แข็งแกร่งได้ดีกว่าคนที่ใช้คำพูดเชิงลบ การฝึกฝนการใช้คำพูดที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นทักษะสำคัญที่ควรพัฒนาตั้งแต่วันนี้ การให้อภัยเพื่อปลดปล่อยตัวเองจากอดีต การให้อภัยเป็นอีกหนึ่งหลักการสำคัญที่หลายคนเข้าใจผิด ศาสตราจารย์ ดร.มานิตา สุขสมบูรณ์ จากคณะจิตวิทยา มหาวิทยาลยธรรมศาสตร์ อธิบายว่า “การให้อภัยไม่ได้หมายความว่าเราต้องลืมสิ่งที่เกิดขึ้นหรือยอมรับพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้อง แต่เป็นการปลดปล่อยตัวเองจากความโกรธและความแค้นที่กัดกินใจเราอยู่” การให้อภัยช่วยให้เราก้าวต่อไปในชีวิตได้โดยไม่ต้องแบกภาระหนักจากอดีต เมื่อเราไม่สามารถให้อภัยได้ เราจะติดอยู่กับความเจ็บปวดและไม่สามารถเปิดใจรับสิ่งดี ๆ ที่จะเข้ามาในชีวิตได้ การให้อภัยทั้งคนอื่นและตัวเราเองจะทำให้จิตใจเบาสบายและเต็มไปด้วยพลังในการสร้างสิ่งใหม่ ๆ งานวิจัยล่าสุดจากสถาบันสุขภาพจิตกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ชี้ให้เห็นว่า คนที่สามารถให้อภัยได้มีระดับฮอร์โมนความเครียดต่ำกว่าและมีภูมิคุ้กันโรคที่ดีกว่าคนที่เก็บความแค้นไว้ในใจ การฝึกฝนการให้อภัยจึงไม่เพียงแต่ดีต่อจิตใจเท่านั้น แต่ยังมีผลดีต่อสุขภาพกายด้วย … Read more

ในยุคที่ผู้คนต้องเผชิญกับความเครียดและความท้าทายต่างๆ มากมาย นักจิตวิทยาพัฒนาการชั้นนำจากสถาบันการศึกษาชั้นนำของประเทศ ได้รวบรวมหลักการดำเนินชีวิตที่สำคัญ 15 ประการ ที่อาจช่วยเปลี่ยนแปลงชีวิตคุณให้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ หลักการเหล่านี้ถูกรวบรวมจากการศึกษาวิจัยด้านจิตวิทยาเชิงบวก การพัฒนาตนเอง และประสบการณ์จริงของผู้ที่ประสบความสำเร็จในชีวิต โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ทุกคนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นรูปธรรม หลักการแรก: ความพยายามสำคัญกว่าโชคชะตา ผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาตนเองชี้ให้เห็นว่า แม้ความโชคดีจะเป็นสิ่งที่ยากต่อการควบคุม แต่ความพยายามและการกระทำที่สม่ำเสมอจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ต้องการได้เสมอ การวิจัยพบว่าผู้ที่มุ่งมั่นและอดทนในการทำงานจะมีโอกาสประสบความสำเร็จสูงกว่าผู้ที่พึ่งพาโชคลาภเพียงอย่างเดียว การศึกษาจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดแสดงให้เห็นว่า ผู้ที่เชื่อมั่นในความพยายามของตนเองมีแนวโน้มที่จะบรรลุเป้าหมายได้สูงถึง 73% เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่รอความโชคดี ดังนั้นการเปลี่ยนกรอบความคิดจาก “รอโชค” เป็น “สร้างโชค” จึงเป็นขั้นตอนแรกสู่ความสำเร็จ เป้าหมายเล็กๆ คือกุญแจสู่การเปลี่ยนแปลงใหญ่ หลักการสำคัญประการที่สองเน้นย้ำถึงความสำคัญของการตั้งเป้าหมายเล็กๆ ในชีวิต นักจิตวิทยาอธิบายว่า การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนมักเกิดขึ้นจากการสะสมของความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ มากกว่าการพยายามเปลี่ยนแปลงใหญ่ในครั้งเดียว การตั้งเป้าหมายเล็กๆ ช่วยให้เราสามารถวัดผลความก้าวหน้าได้อย่างชัดเจน สร้างแรงจูงใจให้ดำเนินต่อไป และลดความรู้สึกท้อแท้ที่อาจเกิดขึ้นจากเป้าหมายที่ใหญ่เกินไป วิธีการนี้เรียกว่า “Micro-habits” ในแวดวงนักจิตวิทยา ซึ่งได้รับการพิสูจน์แล้วว่าประสบความสำเร็จมากกว่าการตั้งเป้าหมายใหญ่โตที่ไม่สามารถวัดผลได้ ตอบแทนการมุ่งมั่นทำจนสำเร็จโดยไม่ถอดใจ นั้นจะช่วยสร้างความมั่นใจในตนเองและสร้างรูปแบบความคิดเชิงบวกที่จะส่งผลต่อทุกด้านของชีวิต พลังของปรารถนาอันแรงกล้าในการเริ่มต้นสิ่งใหม่ การวิจัยด้านนวัตกรรมและการเป็นผู้ประกอบการชี้ให้เห็นว่า คนที่เริ่มต้นทำสิ่งใหม่ด้วยปรารถนาอันแรงกล้ามักจะมีโอกาสประสบความสำเร็จสูงกว่าผู้ที่ทำด้วยความลังเล ปรารถนาที่แรงกล้าจะช่วยให้เราสามารถมองเห็นโอกาสและคุณค่าที่ผู้อื่นมองข้ามไป นักจิตวิทยาเชิงบวกอธิบายว่า ปรารถนาอันแรงกล้าทำหน้าที่เหมือน “เลนส์ขยาย” ที่ช่วยให้เราเห็นรายละเอียดและความเป็นไปได้ที่อื่นคนมองไม่เห็น สิ่งนี้ไม่เพียงแต่เพิ่มโอกาสในการประสบความสำเร็จ แต่ยังช่วยให้เราค้นพบนวัตกรรมและวิธีการใหม่ๆ ที่อาจมีคุณค่าอย่างยิ่งต่อสังคม … Read more