วิธีใช้ชีวิตวัยสูงอายุให้ดี: คำแนะนำจากจิตวิทยาสมัยใหม่ที่คุณต้องรู้

การโตขึ้นทุกวันทำให้เราอายุมากขึ้นเรื่อยๆ และถ้าให้เลือกระหว่างโตขึ้นกับทางเลือกอื่น (ที่คงไม่ต้องพูดถึง) หลายคนก็คงเลือกที่จะมีอายุมากขึ้นแน่นอน แต่การมีอายุมากขึ้นนั้นไม่ได้มีแต่ความสุขสบายเสมอไป ร่างกายเริ่มไม่ค่อยฟัง ความจำบางครั้งก็ไม่ค่อยจะช่วย บทบาทหน้าที่เปลี่ยนไป ผู้คนรอบข้างจากไปทีละคน คนบางคนที่เกษียณแล้วกลับอยากกลับไปทำงาน แต่คนที่ยังทำงานอยู่กลับอยากจะหยุดพักบ้าง แล้วจะมีอะไรที่เรียกว่า “โตอย่างสง่างาม” ได้กันล่ะ? แต่ข่าวดีก็คือ วงการจิตวิทยาสมัยใหม่มีคำตอบให้เรา ทำลายความเชื่อผิดๆ เรื่องคนแก่ สมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (American Psychological Association หรือ APA) เพิ่งเปิดตัวหนังสือเล่มเล็กออนไลน์ฟรีเกี่ยวกับ “มุมมองต่อการมีอายุมากขึ้น” ซึ่งเต็มไปด้วยข้อมูลที่มีประโยชน์จากนักวิจัยทางจิตวิทยา นักปฏิบัติ และนักเขียนมากมาย มันให้ข้อความที่สร้างกำลังใจว่าทำไมการมีอายุมากขึ้นอาจจะไม่ได้แย่อย่างที่คิด และที่จริงแล้วมันอาจจะเป็นช่วงเวลาที่เติมเต็มและสนุกสนานได้ เริ่มต้นด้วยคำพูดของศาสตราจารย์ Manfred Diehl จากมหาวิทยาลัยโคโลราโดสเตทที่ว่า: “เมื่อเราบอกว่าการมีอายุมากขึ้นไม่ได้เลวร้ายทั้งหมด มันไม่ได้หมายความว่าเราสวมแว่นสีชมพูมองโลกในแง่ดี นี่คือสิ่งที่มาจากวิทยาศาสตร์ที่เข้มงวด” จุดสำคัญของหนังสือเล่มนี้คือการเปลี่ยนมุมมองเชิงลบให้เป็นเชิงบวก โดยเริ่มจากขั้นตอนแรกของการต่อต้านแนวคิดเหมารวม (stereotypes) เกี่ยวกับอายุ หรือที่เรียกว่า “การเลือกปฏิบัติตามอายุ” (ageism) อคติเรื่องอายุ: ศัตรูที่มองไม่เห็น การเลือกปฏิบัติตามอายุแพร่หลายอยู่ทั่วทั้งสังคม และเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึกของแต่ละคนเกี่ยวกับการมีอายุมากขึ้นของตัวเอง การเลือกปฏิบัติตามอายุไม่เพียงแต่ส่งผลให้เกิดการเลือกปฏิบัติอย่างชัดเจนเท่านั้น แต่ยังแทรกซึมเข้าไปในจิตใจของคุณอีกด้วย หลักฐานที่นักวิจัยในสาขาการเลือกปฏิบัติตามอายุนำเสนอแสดงให้เห็นว่า การซึมซับมุมมองเชิงลบเหล่านี้เกี่ยวกับการมีอายุมากขึ้นสามารถส่งผลต่อสุขภาพของคุณได้จริง ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพจิต สุขภาพกาย … Read more

เมื่อยาระงับประสาทกลายเป็น “ทางลัด” ที่อันตราย: ปัญหาใหม่ในการดูแลผู้สูงอายุที่เป็นภาวะสมองเสื่อม

ลองนึกภาพว่าคุณต้องเฝ้าดูคนที่คุณรักเดินไปมาอย่างไร้จุดหมายตอนกลางดึก ตะโกนเรียกชื่อคนที่จากไปนานแล้ว หรือกระวนกระวายจนแทบไม่มีเวลาหลับสัก 10 นาที นี่คือความเป็นจริงที่ครอบครัวหลายพันครอบครัวต้องเผชิญทุกคืน เมื่อผู้สูงอายุที่คุณรักเป็นภาวะสมองเสื่อม หรือที่เราเรียกกันว่า ดีเมนเชีย (Dementia) ความหมดหวังและความเหนื่อยล้านี่เองที่ทำให้หลายคนหันไปพึ่งยาระงับประสาท (Antipsychotic) เป็น “ทางออก” แต่การศึกษาล่าสุดจากมหาวิทยาลัยรัทเกอร์สและโคลัมเบียกำลังส่งสัญญาณเตือนที่น่าตกใจ: การใช้ยากลุ่มนี้ในผู้สูงอายุกำลังเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว แม้จะมีคำเตือนชัดเจนว่ายาเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในผู้ป่วยสูงอายุก็ตาม ตัวเลขที่น่าตกใจ: เมื่อการใช้ยาเพิ่มขึ้นเกือบครึ่ง การศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA Psychiatry ได้ติดตามข้อมูลการสั่งจ่ายยาจากฐานข้อมูลระดับประเทศที่ครอบคลุมมากกว่า 90% ของร้านขายยาทั่วสหรัฐอเมริกา ระหว่างปี 2015 ถึง 2024 ผลการศึกษาพบว่า อัตราการใช้ยาระงับประสาทในผู้สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไปเพิ่มขึ้นถึง 52% จากอัตรา 2.66 คนต่อ 100 คนในปี 2015 เป็น 4.05 คนต่อ 100 คนในปี 2024 ที่น่ากังวลยิ่งกว่านั้นคือ การใช้ยาระยะยาว ซึ่งหมายถึงการใช้ยาอย่างน้อย 120 วันต่อปี กลับเพิ่มสูงขึ้นถึง 65% จาก 1.48 … Read more